الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
45
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مرده بوديد او شما را زنده كرد ، سپس مىميراند ، بار ديگر زنده مىكند ، سپس به سوى او باز مىگرديد » . ولى آيه مورد بحث سخن از دو « اماته » « ميراندن » مىگويد در حالى كه در آيه سوره بقره يك « موت » است و يك « اماته » ( 1 ) . از ميان اين تفسيرها تفسير اول مناسبتر به نظر مىرسد . اين نكته نيز قابل توجه است كه بعضى از طرفداران تناسخ خواستهاند از اين آيه براى زندگى و مرگ تكرارى انسانها و بازگشت ارواح به بدنهاى جديد در اين دنيا استدلال كنند ، در حالى كه آيه فوق يكى از دلائل زنده نفى تناسخ است ، زيرا مرگ و حيات را منحصر در دو قسمت مىكند ، ولى طرفداران عقيده تناسخ خبر از مرگ و حياتهاى متعدد و متوالى مىدهند و معتقدند روح يك انسان ممكن است چند بار در كالبدهاى جديد و نطفههاى تازه حلول كند و به اين دنيا باز گردد . به هر حال ناگفته پيداست كه پاسخ اين تقاضاى كافران كه از دوزخ بيرون آيند و به دنيا برگردند تا به گمان خود گذشته تاريك را جبران نمايند منفى است و منفى بودن آن به قدرى روشن است كه حتى در آيات مورد بحث سخنى از آن به ميان نيامده ، تنها در آيه بعد مطلبى ذكر مىكند كه به منزله دليل آن است ، مىفرمايد : « اين به خاطر آن است كه وقتى خداوند به يگانگى خوانده مىشد راه انكار پيش مىگرفتيد و كفر مىورزيديد ، ولى هر گاه كسانى به او شرك مىآوردند در برابر آنها تسليم بوديد و ايمان مىآورديد »
--> ( 1 ) بعضى از مفسران اين احتمال را نيز دادهاند كه آيه فوق ناظر به « رجعت » باشد ، اما با توجه به عموميت آيه فوق در باره همه كافران و عدم ثبوت عموميت رجعت نسبت به همه آنها اين تفسير قابل گفتگو است .